Analiza fundamentalna (Fundamental analysis) Przeciwieństwo
analizy technicznej. Analiza fundamentalna opiera się na gospodarczych
informacjach o podaży i popycie, a nie na danych
dotyczących aktywności rynku.
Analiza międzyrynkowa (Intermarket analysis) Dodatkowy aspekt
analizy rynku uwzględniający zachowania cen na powiązanych
sektorach rynku. Te cztery sektory to waluty; towary, obligacje
i akcje. Włącza się tu również rynki międzynarodowe. Podejście
to jest oparte na założeniu, że wszystkie rynki są powiązane
i oddziałują na siebie.
Analiza techniczna (Technical analysis) Badanie zachowań rynku,
zwykle za pomocą wykresów cenowych, w którym uwzględnia
się wolumen i liczbę otwartych kontraktów. Nazywana także
analizą wykresów, analizą rynku i analizą wizualną.
Chorągiewka (Pennant) Ta formacja kontynuacji jest podobna do
flagi, tyle że kształtuje się bardziej poziomo i przypomina mały
symetryczny trójkąt. Podobnie jak flaga, chorągiewka trwa zwykle
od jednego do trzech tygodni i na ogół następuje po niej
kontynuacja trendu. (Patrz: Flaga).
Dywergencja (Divergence) Sytuacja, w której dwa wskaźniki nie potwierdzają
się. Na przykład, kiedy cena wzrasta, oscylator zaczyna
spadać. Dywergencja ostrzega zwykle o odwróceniu trendu.
(Patrz: Potwierdzenie).
Flaga (Flag) Formacja kontynuacji, trwająca zwykle mniej niż trzy
tygodnie. Przypomina równoległobok nachylający się w kierunku
przeciwnym do dominującego trendu. Flaga jest niewielką
przerwą w dynamicznym trendzie cenowym. (Patrz:
Chorągiewka).
Formacje cenowe (Price patterns) Formacje, które pojawiają się na
wykresach i mają wartość prognostyczną. Są to formacje odwrócenia
i kontynuacji trendu.
Formacje kontynuacji (Continuation patterns) Formacje cenowe, które
sugerują przerwę w dominującym trendzie lub jego konsolidację.
Najczęściej spotykane formacje kontynuacji to trójkąty,
flagi i chorągiewki.
Formacje odwrócenia (Reversal patterns) Formacje cenowe pojawiające
się na wykresie wskazujące, że odbywa się odwrócenie
trendu. Najbardziej znane formacje tego rodzaju to głowa i ramiona
oraz podwójne i potrójne szczyty i dna.
Głowa i ramiona (Head and shoulders) Najbardziej znana formacja
odwrócenia trendu. Na szczycie trendu powstają trzy wyraźne
wierzchołki, z których środkowy (głowa) jest nieco wyższy
od pozostałych dwóch (ramiona). Powstawanie formacji jest
ukończone, kiedy linia trendu (linia szyi) łącząca dwa dołki tej
formacji zostaje przerwana. Zwierciadlane odbicie tej formacji
to formacja odwróconej głowy i ramion będąca końcem trendu
spadkowego.
Histogram MACD {MACD histogram) Odmiana systemu MACD
przedstawiająca różnicę pomiędzy MACD i linią sygnału w postaci
histogramu. Łatwiej w ten sposób uchwycić zmiany we
wzajemnym położeniu linii i uzyskać tym samym cześniejszy
sygnał transakcyjny.
Impet {Momentum) Wielkość wykorzystywana w konstruowaniu
oscylatora wykupienia i wyprzedania. Wskaźnik impetu mierzy
różnicę w cenie w wybranym przedziale czasu. Dla skonstruowania
10-dniowej linii wskaźnika impetu odejmuje się od bieżącej
ceny cenę zamknięcia sprzed 10 dni. Dodatni lub ujemny wynik
nanosi się powyżej lub poniżej linii zero. (Patrz: Oscylatory).
Kluczowy dzień odwrotu {Key reversal day) W trendzie wzrostowym
formacja ta powstaje, gdy ceny otwierają się na poziomie
nowego maksimum, a następnie zamykają poniżej ceny zamknięcia
z poprzedniego dnia. W trendzie spadkowym ceny otwierają
się niżej i zamykają wyżej. Im szerszy zakres cenowy i większy
wolumen w dniu kluczowego odwrotu, tym większe szansę
na odwrócenie trendu. (Patrz: Tygodniowy odwrót).
Koperty {Envelopes) Linie umieszczane w stałych odległościach procentowych
powyżej i poniżej średniej kroczącej. Koperty pomagają
określić, kiedy rynek zbytnio oddalił się od swojej średniej
i tym samym stał się podatny na korektę lub zmianę trendu.
Liczba otwartych kontraktów {Open interest) Liczba kontraktów terminowych,
które pozostają otwarte przy końcu sesji. Wzrost lub
spadek tej liczby wskazuje na to, czy pieniądze wpływają na rynek,
czy z niego wypływają. Na rynkach terminowych wzrost
liczby otwartych kontraktów uznawany jest za czynnik sprzyjający
bieżącemu trendowi. Liczba ta jest również miarą płynności.
Liczby Fibonacciego {Fibonacci numbers) Ciąg liczbowy Fibonacciego
(1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144...) konstruowany jest
przez dodawanie dwóch kolejnych liczb. Stosunek dowolnej liczby
ciągu do następnej wynosi 62 procent -jest to często spotykana
wielkość korekty ruchu cenowego. Odwrotnością 62 procent
jest 38 procent, wielkość także wykorzystywana przy prognozowaniu
korekt. Stosunek dowolnej liczby do poprzedzającej
wynosi 162 procent i wielkości tej używa się przy prognozowaniu
docelowych poziomów cen. (Patrz: Teoria Elliotta).
Linia kanału (Channel line) Prosta linia wytyczana równolegle do
podstawowej linii trendu. W trendzie wzrostowym linia kanału
wznosi się prawoskośnie i jest wytyczana ponad kolejnymi szczytami;
w trendzie spadkowym wyznaczana jest pod dołkami cenowymi
i nachyla się w dół prawoskośnie. Linie kanału bywają
często liniami wsparcia i oporu.
Linia wzrostów i spadków (Advance-decline line, A/D Line) Jeden
z najczęściej stosowanych wskaźników szerokości rynku. Każdego
dnia lub tygodnia liczba spółek, które wzrosły porównywana
jest z liczbą spółek, które spadły. Jeśli wzrosty są liczniejsze od
spadków, dodaje się tę wielkość do poprzedniej wielkości skumulowanej.
Jeśli liczniejsze są spadki, różnica jest odejmowana
od uprzedniej wielkości skumulowanej. Linię A/D porównuje się
zwykle z popularnym indeksem rynkowym, takim jak średnia
przemysłowa DJIA. Ich trend powinien być taki sam. Kiedy linia
A/D zaczyna wykazywać dywergencję względem średniej rynkowej,
pojawia się wczesny sygnał możliwego odwrócenia trendu.
Linie trendu (Trendlines) Proste linie wytyczane pod dołkami w trendzie
wzrostowym lub nad szczytami w trendzie spadkowym.
Linie te określają ostrość bieżącego trendu. Przełamanie linii
trendu jest zwykle sygnałem jego odwrócenia.
Luka pomiarowa (Measuring gap, Runaway gap) Luka cenowa pojawiająca
się zwykle w połowie istotnego trendu (stąd jej nazwa).
(Patrz: Luki).
Luka ucieczki (Breakaway gap) Luka cenowa powstająca przy
ukształtowaniu się ważnej formacji cenowej. Luka ucieczki sygnalizuje
zwykle początek istotnego ruchu cenowego. (Patrz:
Luki).
Luka wyczerpania (Exhaustion gap) Luka cenowa powstająca przy
końcu istotnego trendu, która sygnalizuje, że trend ten się kończy.
(Patrz: Luki).
Luki (Gaps) Luki to wolne obszary pozostawione na wykresie słupkowym,
w których nie dokonywano żadnych transakcji. Luka
wzrostowa powstaje, gdy minimum cenowe w danym dniu jest
wyżej niż maksimum dnia poprzedniego. Luka spadkowa kształtuje
się, gdy maksimum cenowe w danym dniu jest niżej od
najniższej ceny poprzedniego dnia. Luka wzrostowa jest oznaką
siły rynku, natomiast luka spadkowa oznaką jego słabości. Trzy
rodzaje luk to luka ucieczki, pomiarowa i luka wyczerpania.
MACD (MACD) System dwóch linii oparty na zbieżności i rozbieżności
średnich kroczących, stworzony przez Geralda Appla.
436 ANALIZA TECHNICZNA Pierwsza linia (MACD) jest różnicą pomiędzy dwiema średnimi
wykładniczymi (zwykle 12- i 26-okresowe) z cen zamknięcia.
Druga linia sygnału to zazwyczaj 9-okresowa średnia wykładnicza
z pierwszej. Sygnałami są wzajemne przecięcia obu linii. McClelłan summation index Suma wszystkich dziennych odczytów
oscylatora McClellana ukazująca szerokość rynku w dłuższej perspektywie.
Wskaźnik ten stosowany jest tak samo jako linia A/D.
OBV (On balance volume) Wskaźnik stworzony przez Josepha Granville'a,
wyrażający na bieżąco wolumen wzrostowy i spadkowy.
Wolumen jest dodawany w dni wzrostowe i odejmowany w spadkowe.
Linia OBV nanoszona jest na wykres cenowy i wykorzystywana
do potwierdzania kierunku trendu. (Patrz: Wolumen).
Opór (Resistance) Przeciwieństwo obszaru wsparcia. Opór wyznaczany
jest ostatnim szczytem cenowym i stanowi barierę powstrzymującą
wzrost cen. (Patrz: Wsparcie).
Oscylator McClellana (McClelłan oscillator) Oscylator skonstruowany
przez Shermana McClellana. Wskaźnik ten wyraża różnicę
pomiędzy 19-dniową i 39-dniową średnią wykładniczą z dziennych
wielkości A/D. Przecięcia linii zero od dołu są sygnałami
pozytywnymi, a od góry negatywnymi. Wskazania powyżej 100
sugerują wykupienie rynku, a poniżej -100, wyprzedanie.
Oscylator stochastyczny (Stochastics) Oscylator wykupienia i wyprzedania
spopularyzowany przez George'a Lane'a, obejmujący
zwykle 14 dni. Oscylator ten składa się z dwóch linii: %K
i jego 3-okresowej średniej, czyli %D. Obie te linie oscylują
w zakresie od 0 do 100. Wskazania powyżej 80 uznaje się za
wykupienie rynku, a poniżej 20 - za jego wyprzedanie. Kiedy
szybsza linia %K przecina od dołu wolniejszą %D w obszarze
poniżej 20, powstaje sygnał kupna. Jeśli przecina ją od góry
w obszarze powyżej 80, jest to sygnał sprzedaży.
Oscylatory (Oscillators) Wskaźniki określające, kiedy rynek jest wykupiony
lub wyprzedany. Jeśli oscylator sięga górnego ekstremum,
rynek jest wykupiony. Kiedy oscylator spada do dolnego
ekstremum, rynek wyprzedany. (Patrz: Impet, Wskaźnik zmiany
(ROC), RSI i Oscylator stochastyczny).
Podwójny wierzchołek (Double top) Formacja z dwoma wyraźnymi
wierzchołkami. Pełne odwrócenie trendu następuje po przełamaniu
poziomu dołka dzielącego dwa wierzchołki. Zwierciadlanym
odbiciem tej formacji jest podwójne dno.
Potrójny szczyt (Triple top) Formacja cenowa z trzema wyraźnymi
szczytami. Jest podobna do głowy i ramion, tyle że wszystkie
szczyty kształtują się na mniej więcej takim samym poziomie.
Zwierciadlanym odbiciem tej formacji jest potrójne dno.
Potwierdzenie (Confirmation) Sytuacja, w której jak najwięcej sygnałów
jest zgodnych ze sobą. Na przykład, jeśli cena i wolumen
rosną, to wolumen potwierdza zachowanie cen. Przeciwieństwem
potwierdzenia jest dywergencja.
Prosta średnia krocząca (Simple average) Średnia, w której każdy
dzień ma tę samą wagę. (Patrz: Średnia wykładnicza i Średnia
ważona).
Średnia krocząca {Moving average) Wskaźnik, który ze względu na
swoją konstrukcję najlepiej sprawdza się podczas wyraźnych
trendów. Średnie kroczące wygładzają zachowanie cen, ale mają
opóźnienie. Prosta 10-dniowa średnia powstaje w wyniku dodania
ostatnich dziesięciu cen zamknięcia i podzielenia sumy
przez 10. Procedura ta jest powtarzana każdego dnia. Dla uzyskiwania
sygnałów kupna i sprzedaży można korzystać z dowolnej
liczby średnich o różnych długościach. Kiedy stosuje się
jedną średnią, sygnałem kupna jest przecięcie średniej od dołu
przez cenę. Przy dwóch średnich sygnałem kupna jest przecięcie
dłuższej średniej przez krótszą od dołu. Są trzy rodzaje średnich:
proste, ważone i wykładnicze.
Średnia ważona {Weighted average) Średnia krocząca, w której większą
wagę nadaje się ostatnim cenom. (Patrz: Średnia krocząca).
Teoria Dowa (Dow Theory) Jedna z najstarszych i najbardziej cenionych
teorii technicznych. Sygnał kupna w teorii Dowa pojawia
się, gdy średnie przemysłowa i transportowa zamykają się
powyżej szczytu poprzedniej zwyżki korekcyjnej w trendzie spadkowym.
Sygnał sprzedaży powstaje, gdy obie średnie zamykają
się poniżej dołka poprzedniej korekty w trendzie wzrostowym.
Teoria Elliotta (Elliott wave analysis) Podejście do analizy rynku
oparte na powtarzających się formacjach fal i ciągu liczb Fibonacciego.
Modelowa formacja elliottowska to pięciofalowy
wzrost, po którym następuje trzyfalowy spadek. (Patrz: liczby
Fibonacciego).
Trend (Trend) Pojęcie to odnosi się do kierunku cen. Coraz wyższe
szczyty i dna tworzą trend rosnący; opadające szczyty i dna to
trend spadkowy. Horyzontalnie ułożone szczyty i dna występują
w ruchach bocznych. Trendy dzieli się na ogół na główne (dłuższe
niż rok), średnioterminowe lub wtórne (od jednego do sześciu
miesięcy) oraz krótkoterminowe (poniżej miesiąca).
Trójkąt rosnący (Ascending triangle) Horyzontalna formacja zawarta
pomiędzy dwiema rozbieżnymi liniami trendu, gdzie dolna linia
rośnie, podczas gdy druga biegnie poziomo. Jest to na ogół
formacja hossy. (Patrz: Trójkąty).
Trójkąt symetryczny (Symmetrical triangle) Formacja horyzontalna
zawarta pomiędzy dwiema rozbieżnymi liniami trendu, gdzie
górna linia opada, a dolna rośnie. Formacja ta reprezentuje
równowagę pomiędzy kupującymi i sprzedającymi, ale dotychczasowy
trend jest zwykle kontynuowany. Wybicie przez jedną
z linii sygnalizuje dalszy kierunek trendu. (Patrz: Trójkąt zwyżkujący
i Trójkąt zniżkujący).
Trójkąt zniżkujący (Descending triangle) Horyzontalna formacja zawarta
pomiędzy dwiema zbieżnymi liniami trendu, gdzie górna
linia spada, a dolna biegnie płasko. Jest to na ogól formacja
bessy. (Patrz: Trójkąty).
Trójkąty {Triangles) Formacje horyzontalne, w których ceny oscylują
między zbieżnymi liniami trendu. Trzy rodzaje trójkątów
to symetryczne, zwyżkujące i zniżkujące.
Tygodniowy odwrót (Weekly reversal) Tygodniowy odwrót w górę
występuje wówczas, gdy ceny otwierają się niżej w poniedziałek,
a następnie w piątek zamykają wyżej od zamknięcia z poprzedniego
tygodnia. (Patrz: Kluczowy dzień odwrotu).
Wolumen (Volume) Poziom aktywności transakcyjnej. Wolumen
zwiększający się zgodnie z kierunkiem bieżącego trendu potwierdza
go. (Patrz: OBV).
Wskaźnik Armsa (Anns index) Wskaźnik ten wyraża stosunek średniego
wolumenu spadających spółek do średniego wolumenu
spółek wzrastających. Wartości poniżej 1,0 wskazują, że większy
wolumen towarzyszy wzrostom, a powyżej 1,0, że większy
wolumen towarzyszy spadkom. 10-dniowa średnia ze wskaźnika
Armsa powyżej 1,20 wskazuje na wyprzedanie, a poniżej 0,70
- na wykupienie rynku.
Wskaźnik optymizmu doradców (Percent investment advisors bullish) Jest to miara optymizmu publikowana co tydzień przez
Investor's Intelligence z New Rochelle, New York. Kiedy tylko
35 procent profesjonalistów wykazuje optymizm, rynek uważa
się za wyprzedany. Wartości powyżej 55 procent uznaje się za
wykupienie rynku.
Wskaźnik siły względnej (Relative strength index - RSI) Popularny
oscylator przedstawiony przez Wellesa Wildera w jego książceNew Concepts in Technical Trading Systems. RSI umieszcza się
na pionowej skali od 0 do 100. Wartości powyżej 70 uważa się
za sygnał wykupienia rynku, a poniżej 30 za jego wyprzedanie.
Kiedy wskaźnik znajduje się powyżej 70 lub poniżej 30 i wykazuje
rozbieżność z zachowaniem cen, jest to sygnał możliwego odwrócenia
trendu. Zazwyczaj stosuje się RSI 9- lub 14-dniowe.
Wskaźnik zmiany (Rate of change - ROC) Oscylator wykupienia
i wyprzedania rynku. Tempo zmiany określa stosunek cen w wybranym
przedziale czasu. Dla skonstruowania 10-dniowego
wskaźnika zmiany dzieli się ostatnią cenę zamknięcia przez cenę
zamknięcia sprzed 10 dni. Uzyskana wartość nanoszona jest na
wykres powyżej lub poniżej poziomu 100.
Wskaźniki nastroju inwestorów (Sentiment indicators) Wskaźniki,
których zadaniem jest mierzenie stopnia optymizmu lub pesymizmu
uczestników rynku. Stosuje się je w podobny sposób jak
oscylatory i największą wartość prognostyczną mają, gdy sięgają
górnych lub dolnych ekstremów.
Wsparcie (Support) Cena lub obszar cenowy poniżej bieżącego kursu,
gdzie siła kupujących jest na tyle duża, że powstrzymuje
spadek cen. Poziom ten jest zwykle wyznaczany przez dno poprzedniej
zniżki.
Wstęgi Bollingera (Bollinger bands) Narzędzie stworzone przez Johna
Bollingera. Są to wstęgi oddalone o dwa odchylenia standardowe
(powyżej i poniżej) od 20-okresowej średniej kroczącej.
Górna wstęga jest często linią oporu dla cen, a dolna linią
wsparcia.
Wygładzanie wykładnicze (Expotential smoothing) Średnia krocząca,
która obejmuje wszystkie dane cenowe, ale nadaje większą
wagę ostatnim cenom.
Wykres słupkowy (Bar chart) Na dziennym wykresie słupkowym
każdy słupek reprezentuje dzienną aktywność rynku. Pionowy
słupek rysowany jest od najwyższej ceny danego dnia do najniższej
(zakres). Kreska z lewej strony oznacza cenę otwarcia,
a z prawej - cenę zamknięcia. Wykresy słupkowe można tworzyć
dla dowolnych okresów: miesięcznych, tygodniowych, godzinowych
i minutowych.
Wykresy liniowe (Line charts) Wykresy cenowe, które łączą ceny
zamknięcia, tworząc krzywą. Ten rodzaj wykresów jest najbardziej
użyteczny w analizie międzyrynkowej. Stosuje się je także
w przypadku wizualnej analizy trendów funduszy powierniczych.
Wykupienie {Overbought) Termin stosowany zwykle w związku
z oscylatorami. Kiedy oscylator osiąga górne ekstremum, uważa
się, że rynek zaszedł za daleko i jest podatny na wyprzedaż.
Wyprzedanie (Oversold) Termin stosowany zwykle w związku z oscylatorami.
Kiedy oscylator sięga dolnego ekstremum, uważa się,
że rynek spadł za nisko i jest podatny na odbicie.
Wyspa odwrócenia (Island reversal) Połączenie luki wyczerpania
i luki ucieczki w przeciwną stronę występujące w ciągu kilku
dni. Przy końcu trendu wzrostowego ceny tworzą luki, najpierw
wzrostową, później spadkową. Wyspę na wykresie tworzą zwykle
dwie lub trzy sesje z lukami po bokach. Formacja ta jest
zwykle sygnałem odwrócenia trendu. (Patrz: Luki).
Definicje pochodzą z publikacji:
Murphy J.J.: Analiza techniczna rynków finansowych. Warszawa: WIG - PRESS, 1999
Wszystkie informacje są wynikiem przemyśleń ich autora, nie stanowią rekomendacji i nie powinny być inaczej interpretowane. Autor nie bierze odpowiedzialności za poniesione straty wynikłe z decyzji podjętych na podstawie zawartych na stronie informacji i opinii. Żadne materiały znajdujące się na stronie nie mogą być powielane ani rozpowszechniane bez uprzedniej pisemnej zgody wyrażonej przez właściciela praw.